چندی پیش حضرت داریوش در وبلاگ خود از نوع کاربرد واژه‌ی کتاب در قرآن استفاده‌ای کرده بود و روایتی از آن استفاده را در قالب پستی کوتاه در وبلاگ خود گذارده بود. استفاده‌ی او چنین بود که از کاربرد واژه کتاب در قرآن بر می‌آید که منظور از آن صرفا قرآن نیست بلکه تعبیر عامی است که شامل کتب وحیانی سابق هم می‌شود. یکی دو نفر از دوستان عزیز حوزوی من از دیار مشهد کامنت گذاشته بودند و تردیدهایی ادبی نسبت به این برداشت روا داشته بودند. واقعیت امر این است که آن تردیدها به نظر من وارد نبود و در صدد بودم به آن نکته‌ی ادبی پاسخی بدهم که دیگر ایام فراق و فراغ به سر آمد. امروز داشتم به عنوان تکلیف درسی متنی از اسلام‌شناس شهیر پاکستانی فضل الرحمان می‌خواندم که دیدم مویّد از غیب و بلکه از شهود رسید. (توجه کنید مویّد نه دلیل). فضل الرحمان هم می‌نویسد (ترجمه از من است):

«واژه‌ی "الکتاب" در قرآن اغلب برای اشاره به کتاب آسمانی (scripture) خاصی به کار نمی‌رود بلکه واژه‌ی عامی است که به کل کتاب‌های وحیانی اشاره دارد. این کاملا طبیعی بود که محمد [ص] انتظار داشته باشد تمام امت‌ها به قرآن ایمان بیاورند درست بدین خاطر که او و یارانش، مومن به تمام کتب [آسمانی پیشینیان] اند.»

Fazlur Rahman, “Pre-Foundations of Muslim Community in Mecca’ in The Arabs and Arabia on the Eve of Islam (Aldershot, UK; Brookfield, VT: Ashgate, 1999), p 191.  

نکته‌ی ادبی‌ای هم که دوستان گفته بودند این بود که در الکتاب، ال و لام معرفه، کتاب را منحصر در قرآن می‌کند در حالی که به نظر بنده می‌توان الف و لام را به معنی ال عهد ذهنی گرفت و آن عهد ذهنی هم همین است که ما ام الکتابی داریم که کتب وحیانی نازل شده مصدایقی از آن کتاب اند.

(ببخشید من خیلی سرم شلوغ شده و مثل سابق هم اینترنت در اختیارم نیست (بانو هم آمده و خلاصه چند جهته سرم شلوغ شده) و گر نه خیلی دوست داشتم در مورد تجربه رفتن به گوشه‌ی سخنرانان (Speaker’s corner) در هاید پارک برایتان بنویسم و البته همراه با عکس در وبلاگ بگذارم ولی کم کم دارد این مطلب بیات می‌شود چون مربوط به یکشنبه هفته‌ی پیش است. حالا شاید باز فراغی شد نوشتم‌اش.)